Keiligpark

De landschapstuin ontstond in het 18de-eeuwse Engeland en veroverde het continent waar de Franse, meer formele en symmetrisch aangelegde tuin sinds de 17de eeuw erg populair was. De landschapstuin gaf een geïdealiseerd beeld van de natuur met golvende graspartijen, vijvers, rotsen en ruïnes, bruggen en een schilderachtige architectuur. Alles werd ontworpen om een subliem landschap te evoceren.

De landschapstuin was erop gericht de toeschouwer onder te dompelen in een utopische idylle. Inspiratie hiervoor vond men onder meer bij landschapsschilders als Claude Lorrain en Nicolas Poussin. Ook de klassieke Chinese en Japanse tuinen waren een bron van inspiratie. De term sharawadgi - hier geïntroduceerd in 1690 door Sir William Temple in zijn essay Upon the garden of Epicurus - staat voor een onregelmatige, asymmetrische en organisch gegroeide naturalistische tuinstijl. Als leidraad voor de opmaak van een tuinontwerp hanteerde men zes basisprincipes: ruimtelijkheid en rust, kunstmatigheid en oudheid, de waterbron en het prachtige zicht. Of om het met de woorden van de Chinese landschapsschilder en tuinarchitect Ji Cheng (1582–1642) te zeggen: Even though everything [in the garden] is the work of man, it must appear to have been created by heaven.

1024px-Stourhead_Bridge3_edited.jpg

Stourhead Gardens, Wiltshire, 1741–1780

5b305495942b9_5b30545e50f0a_743869075_ed

Rikugi-en, Garden of the Six Principles, Tokyo, 1695-1702  

Net als vele andere parken uit de 19de eeuw bleef ook het Antwerpse Stadspark niet gespaard van de onweerstaanbare drang om de open ruimtes in het park op te vullen met allerlei recreatieve faciliteiten. De beroemde Amerikaanse landschapsarchitect Frederick Law Olmsted (1822-1903) formuleerde zijn ergernis hierover alsvolgt:

"Stel dat je de opdracht krijgt om een groots operagebouw te ontwerpen en dat wanneer het gebouw bijna klaar is, je gezegd wordt dat het op zondag dienst moet doen als protestantse kerk en dat er een plaats moet worden voorzien voor een orgel, een preekstoel en een doopvont. Vervolgens moeten er nog enkele aanpassingen worden doorgevoerd zodat delen van het gebouw kunnen worden gebruikt als rechtbank, gevangenis, concerthal, hotel, schaatsbaan, ziekenhuis, circus, hondenshowplaats, balzaal en treinstation. Dat is wat er bijna altijd aan de hand is met onze openbare parken. Voor mij is deze kwestie er een geworden van chronische woede.

Omdat de plannen voor de herwaardering van het Stadspark, overeenkomstig het Erfgoedbeheerplan, vertrekken van een eerder minimalistische visie op herstel (zie: beschermd monument), is het weinig waarschijnlijk dat Keilig's oorspronkelijke parkconcept ooit nog ten volle beleefd zal worden. Meer nog, er zullen mogelijk weer nieuwe faciliteiten aan het park worden toegevoegd zoals een speelfontein, een zonneterras, een evenementenweide, etc. 

 

Daarom willen we een virtueel park maken dat de bezoeker toelaat het orginele parkontwerp te vergelijken met de bestaande situatie. Dit virtuele park, dat de naam Keiligpark kreeg, biedt ook tal van andere mogelijke toepassingen. Zo behoort een virtuele botanische rondleiding, gegeven door Keiligs avatar, op termijn misschien wel tot de mogelijkheden. Ook de speeltuin zou een virtuele component kunnen krijgen en waarom zou er geen virtuele dansvoorstelling kunnen plaatsvinden op de stadsvijver of een virtueel concert in de kiosk die ooit nog in het park stond?

Het is duidelijk dat Keiligpark veel recreatieve mogelijkheden biedt zonder dat er ingeboet hoeft te worden op de rust van de andere parkbezoekers. Bovendien blijft het park zo ook gespaard van bijkomende harde infrastructuur waardoor de erfgoedwaarde niet verder aangetast wordt. Misschien kan sommige harde infrastructuur op termijn zelfs vervangen worden door een virtueel alternatief waardoor de omgekeerde beweging wordt gemaakt en er weer een herstel naar het oorspronkelijke concept mogelijk wordt. Samen met de stad en de buurt willen we nagaan welk van deze virtuele mogelijkheden interessant kunnen zijn om verder uit te werken.  

beamagine_img1.png

LIDARscan  

uitzicht-Point-940x705_edited_edited.jpg

Virtual Reality landscape

Een eerste stap in de realisatie van dit project is een dronevlucht met Lidar-technologie over het Stadspark. De daarbij verkregen puntenwolk wordt omgevormd tot een correct hoogtemodel van het terrein. Het hoogtemodel dient als basis om het virtuele park stap voor stap weer op te bouwen. Zo bieden we toekomstige parkbezoekers, via Augmented, Virtual en Mixed Reality, de mogelijkheid om terug te keren naar het glorieuze verleden van het park.

Puntenwolk_2 2_edited.jpg

LIDARscan Stadspark februari 2020 , uitgevoerd door Argus Vision

2015-01-01 00.00.00-29_edited.jpg

Dronevlucht Stadspark februari 2020

Een bijkomend voordeel van het hoogtemodel is dat er een nauwkeurige simulatie van het historisch waterpeil kan worden gemaakt. Daardoor krijgen we een goed beeld van de bestaande situatie ter hoogte van het eiland. Het hoogtemodel kan zo als aanvullende referentie dienen voor de opmaak van het herwaarderingsplan.

Schermafbeelding 2022-04-27 om 11.25_edited.jpg

Hoogtemodel Stadspark met simulatie waterpeil stadsvijver op 4,00 m TAW 

Schermafbeelding 2022-04-27 om 11_edited.jpg

Stadsvijver met waterpeil op 2,34 m TAW februari 2020  

Ook een virtuele reconstructie van de rotspartijen aan de brug en de grot kunnen van nut zijn bij de eigenlijke restauratie. Rotsen die zijn losgekomen kunnen worden ingescand om zo te helpen hun juiste plaats terug te vinden in de eigenlijke rotsformatie. Keilig besteedde erg veel aandacht aan de plaatsing van de stenen, getuigen de onderstaande ontwerptekeningen van de grote brug in het Ter Kamerenbos. Misschien zijn er in het FelixArchief gelijkaardige tekeningen terug te vinden van de rotspartijen in het Stadspark. 

IMG_3225-1.jpg
IMG_3227-1.jpg

Edouard Keilig, Ter Kamerenbos Brussel, brug in rotswerk, detail van de bedekking met stenen blokken, 1866 © S.A.B.  (voor foto brug, zie: Edouard Keilig)

Wat de verdere reconstructie van het oorspronkelijke park betreft, beperken we ons tot die bestanddelen die reeds in het begin van de jaren dertig in het park aanwezig waren. Zo krijgen de Melkerij en de kiosk een plaats in het virtuele park en worden ook de oude lantaarns en het art nouveau parkmeubilair  gereconstrueerd. Standbeelden worden ingescand en komen tot leven in Keiligpark.

Schermafbeelding 2022-04-28 om 11.39_edited.jpg
Bloemenperk 2_edited.jpg
VanBree 2_edited.jpg
40122533_892787827586282_6853253106889654272_n_edited.jpg

Drinksalon De Merkerij, standbeeld Van Bree, bloemenperk en muziekkiosk met plaatsaanduiding

© 2018-2022  Studio Praesepe